Robert Browning

Robert Browning




( 7 Mayıs 1812 London-Camberwell † 12 Aralık 1889 Venedig)





İngiliz şair (Camberwell, Londra, 1812-Venedik 1889). Yüksek dereceli bir devlet görevlisinin oğluydu, Shelley'e hayranlık duyduğu bir dönemden sonra (tanrıtanımaz, vejetaryen, barışçı) idealizmin insanı intihara sürükleyen yetersizliği üzerinde düşünmeye başladı (Pauline, 1833; Paracelsus, 1835; Sordello, 1840), daha sonra da "marazi bilinçlenmeye" duyduğu eğilimi dengelemek için, bir acayiplik olarak ele aldığı aşkın ve cömertliğin nesnel, dramatik ve pitoresk bir betimlemesini çizdi: bu görüntü içinde delişmenler, şarlatanlar, laf ebeleri, imansız rahipler, yaşama boyun eğmek istemeyen bütün bir "mızıkçılar'' güruhu sık sık çözülüveren bir iyimserliğin ardına sığınmaya çalışırlar. Pippa Passes (1841) kadının bilinçsiz doğurganlığını dile getirir. Men and Women (1855) dramatik monolog tekniğini daha daileri götürür: biradam hayatını anlatır, tüm çıplaklığıyla ortaya konan bir insan ruhunun bu bilmecesinde yalanları, eksiklikleri, çarpıtmaları bulup ortaya çıkarmak okuyucuya düşer Eşi Elizabeth'in kazandığı başarının gölgesinde kalan sanatçı, eşinin Ölümünden sonra (Dramatis Personae, 1864; The Ring and the Book 1868-69; Asolando, 1889) başlıca temasına dönmüştür: insan özlemleriyle değer kazanır; herkesin bir maske takmaya hakkı vardır, topumuz tahttan düşmüş krallarız. Victoria çağı değerlerini (olgular, etkililik) ve bu değerlerin karşı savlarını (mutsuz içtenlik) dolambaçlı biryoldan yeniden gündeme getirmesiyle, Browning, hayal kırıklığının ve yaşama inadının barok peygamberi, görmüş geçirmiş ve yaşamın bütün girinti çıkıntılarını değerlendiren bir Don Kişot'tur. Parıltılar ve karanlıklar ile dokunan şiir anlayışında Kafka, Pirandello ve Freud'u sezinleyebiliriz.




Eserleri:


Pauline: A Fragment of a Confession (1833)
Paracelsus (1835)
Strafford (play) (1837)
Sordello (1840)
Bells and Pomegranates No. I: Pippa Passes (play) (1841)
Bells and Pomegranates No. II: King Victor and King Charles (play) (1842)
Bells and Pomegranates No. III: Dramatic Lyrics (1842)
"My Last Duchess"
"Porphyria's Lover"
"Soliloquy of the Spanish Cloister"
"My Last Duchess"
The Pied Piper of Hamelin
"Johannes Agricola in Meditation"
Bells and Pomegranates No. IV: The Return of the Druses (play) (1843)
Bells and Pomegranates No. V: A Blot in the 'Scutcheon (play) (1843)
Bells and Pomegranates No. VI: Colombe's Birthday (play) (1844)
Bells and Pomegranates No. VII: Dramatic Romances and Lyrics (1845)
"The Laboratory"
"How They Brought the Good News from Ghent to Aix"
"The Bishop Orders His Tomb at Saint Praxed's Church"
Bells and Pomegranates No. VIII: Luria and A Soul's Tragedy (plays) (1846)
Christmas-Eve and Easter-Day (1850)
Men and Women (1855)
"Love Among the Ruins"
"The Last Ride Together"
"A Toccata of Galuppi's"
"Childe Roland to the Dark Tower Came"
"Fra Lippo Lippi"
"Andrea Del Sarto"
"The Patriot/ An Old Story"
"A Grammarian's Funeral"
"An Epistle Containing the Strange Medical Experience of Karshish, the Arab Physician"
Dramatis Personae (1864)
"Caliban upon Setebos"
"Rabbi Ben Ezra"
The Ring and the Book (1868-9)
Balaustion's Adventure (1871)
Prince Hohenstiel-Schwangau, Saviour of Society (1871)
Fifine at the Fair (1872)
Red Cotton Night-Cap Country, or, Turf and Towers (1873)
Aristophanes' Apology (1875)
The Inn Album (1875)
Pacchiarotto, and How He Worked in Distemper (1876)
The Agamemnon of Aeschylus (1877)
La Saisiaz and The Two Poets of Croisic (1878)
Dramatic Idylls (1879)
Dramatic Idylls: Second Series (1880)
Jocoseria (1883)
Ferishtah's Fancies (1884)
Parleyings with Certain People of Importance In Their Day (1887)
Asolando (1889)






BROWNING ŞAİR OLMAYA KARAR VERİR


Bu kırmızı labirentlerinde Londra’nın
keşfederim ki seçilmişim
bütün davetlerin en garibi için,
bırakın onu, hangi davet olsa acayiptir düşünecek olunursanız eğer.
Alşemistin daveti gibi
filozof taşını cıvada
aramak için.
Alacağım gündelik sözcükleri—
kumarbazın işaretlenmiş kartlarını, alelade madeni paraları—
çıkarttıracağım büyülerini onların birzamanlar onlara ait olan
ve o zamanlar Tor hem Tanrı hem de gök gürlemesi, ve gürültü,
hem gök gürlemesi hem de duaydı.
Bugünün lehçesinde
söyleyeceğim kendi tarzımda, hiç ölmeyen şeyleri:
lâyık olmaya çalışacağım büyük yankısına Bayron’un.
Ben olan bu toza kurşun bile işlemeyecek.
eğer bir kadın paylaşırsa aşkımı
mısralarım onuncu küresine dokunacak eşmerkezli göklerin
eğer bir kadın vazgeçerse beni sevmekten
kederimi bir musiki yapacağım,
dolu bir nehir, içinde çınlayan zamanın.
Kendimi unutarak yaşayacağım.
Bir an bakıp unuttuğum yüz olacağım,
Yehuda olacağım üzerine alan
ilâhi hain olmak görevini,
Keliben’i olacağım bataklığın.
Paralı asker olacağım korkusuzca
ve inançsız ölen,
Polikrat olacağım, hayretle bakan
kaderin geri döndürdüğu mühürün üzerine.
Persliler bana bülbülü verecekler, ve Roma kılıcını.
maskeler, ısdıraplar, yeniden dirilmeler
hayatımı dokuyacaklar ve sökecekler,
ve zamanla ben Robert Browning olacağım.

Çeviren: Vehbi Taşar


Not: Borhez’in 19. yüzyılın İngiliz şairi Robert Browning için yazdığı bu şiir, Browning’in şiirlerini yazmış olduğu bazı çok sevdiği konulardan bahsediyor. Robert Browning, şair Elizabeth Browning’in kocasıdır. Lordy Bayron (Byron) Browning’den biraz önce yaşamış (18-19. yüzyıl) İngiliz şairi. Filozof’un taşı simyacının (alşemistin) her madeni altına çeviren sihirli taşı. Tor, İskandinav gök gürültüsü tanrısı. Caliban (Keliben) Shakespear’in Tempest (Fırtına) isimli oyununda bataklıkta yaşayan şekli bozuk bir canavar; Polycrates (Polikrat) M.Ö. 6 ıncı yüzyıl Sisam adasının zorba hükümdarıdır. Perslerle olan ilişkileriyle ve savaşlarıyla bilinir. Hain olan Yehuda (Judas), İsanın yerini Romalılara söyleyip çarmıha gerilmesine neden olan kendisine en yakın bilinen (havari) 12 kişiden birisi.


BROWNING DECIDES TO BE A POET
By Jorge Louis Borges

In these red labyrinths of London
I find that I have chosen
the strangest of all callings,
save that, in its way, any calling is strange.
Like the alchemist
who sought the philosopher's stone
in quicksilver,
I shall make everyday words--
the gambler's marked cards, the common coin--
give off the magic that was their
when Thor was both the god and the din,
the thunderclap and the prayer.
In today's dialect
I shall say, in my fashion, eternal things:
I shall try to be worthy
of the great echo of Byron.
This dust that I am will be invulnerable.
If a woman shares my love
my verse will touch the tenth sphere of the concentric heavens;
if a woman turns my love aside
I will make of my sadness a music,
a full river to resound through time.
I shall live by forgetting myself.
I shall be the face I glimpse and forget,
I shall be Judas who takes on
the divine mission of being a betrayer,
I shall be Caliban in his bog,
I shall be a mercenary who dies
without fear and without faith,
I shall be Polycrates, who looks in awe
upon the seal returned by fate.
I will be the friend who hates me.
The persian will give me the nightingale, and Rome the sword.
Masks, agonies, resurrections
will weave and unweave my life,
and in time I shall be Robert Browning.





Şarkı

Sabah vakti gelmiş
Mevsim bahara erişmiş
Saatlerden tam yedi
Yamaçlar sabah çiğiyle pırıl pırıl
Karganın biri konmuş dalın üstüne
Sümüklüböcek filizin üzerinde
Tanrım cennetinde
Dünyada her şey yerli yerinde.


Çeviri: Erdal Ceyhan

Yorum Yaz